Du lịch Hà Giang: xã mới sau sáp nhập, mùa đi, đường lên, tự lái hay thuê người lái, cung đường Đồng Văn – Mã Pì Lèng, ăn gì, lịch trình

Du lịch Hà Giang là những ngày ngồi sau xe máy vượt đèo giữa cao nguyên đá xám, dừng ở dốc Thẩm Mã nhìn con đường gấp khúc chín vòng, rồi đứng trên Mã Pì Lèng nhìn dòng Nho Quế xanh đậm dưới vực sâu. Vòng cao nguyên đá Đồng Văn đi từ TP Hà Giang cũ lên Quản Bạ, Yên Minh, Đồng Văn, Lũng Cú, qua Mã Pì Lèng xuống Mèo Vạc rồi vòng về, tổng chừng 350 km đường núi. Mình kể nên đi tháng nào, tự lái hay thuê người lái, từng chặng có gì, góc chụp đẹp và lịch trình 3 đến 4 ngày.

Mục lục

1. Hà Giang bây giờ thuộc xã nào
2. Đi Hà Giang tháng nào
3. Đường lên Hà Giang
4. Tự lái, thuê người lái hay đi tour
5. Cung đường theo từng chặng
6. Góc check-in đẹp ở Hà Giang
7. Hoàng Su Phì, một chuyến riêng
8. Ăn gì ở Hà Giang
9. Ở đâu
10. Lịch trình gợi ý
11. Lưu ý khi đi

Tóm tắt nhanh cho chuyến du lịch Hà Giang:

1. Hà Giang bây giờ thuộc xã nào

Tỉnh Tuyên Quang mới có 124 xã, phường. Các điểm trên cung đường cao nguyên đá nay thuộc các xã sau:

Biển chỉ đường và bản đồ nhiều nơi vẫn ghi huyện Đồng Văn, huyện Mèo Vạc, tỉnh Hà Giang. Cứ tìm theo tên địa danh là ra.

2. Đi Hà Giang tháng nào

Hoa tam giác mạch giờ phần nhiều được trồng thành vườn ven đường để khách chụp ảnh, có thu phí nhỏ. Mình thấy đồng hoa tự nhiên trên nương thưa hơn, muốn thấy thì phải đi vào các bản xa.

3. Đường lên Hà Giang

4. Tự lái, thuê người lái hay đi tour

Cung đường cao nguyên đá có đèo dài, cua gắt, xe tải chở vật liệu, sương mù có lúc tầm nhìn chỉ vài mét, nhiều đoạn cách cơ sở y tế lớn vài tiếng đi xe. Mấy năm gần đây nhiều khách nước ngoài thuê xe máy tự chạy dù chưa quen đường núi, tai nạn xảy ra không ít.

• Tự lái xe máy: chỉ nên khi đã quen đường đèo và có bằng lái hợp lệ. Thuê xe ở TP Hà Giang khoảng 150.000 đến 300.000 đồng một ngày, xe số dễ xuống đèo hơn xe ga.
• Thuê người lái (xe ôm theo tour): người địa phương chở, khách ngồi sau ngắm cảnh, thường đi theo đoàn nhỏ 3 đến 4 ngày, an toàn hơn cho người chưa quen đường.
• Ô tô 7 đến 16 chỗ: hợp gia đình có người già, trẻ nhỏ. Mất cảm giác dừng đâu cũng được nhưng đỡ mệt, đỡ lạnh.

Theo mình, chưa từng chạy đèo dài thì nên thuê người lái, vừa an toàn vừa rảnh tay chụp ảnh. Trạm xăng thưa trên đoạn Yên Minh, Đồng Văn, Mèo Vạc, nên đổ đầy mỗi khi qua trung tâm xã.

5. Cung đường theo từng chặng

Số km dưới đây là ước tính theo bản đồ, thực tế lệch tùy lối rẽ.

5.1. Quản Bạ

Cổng trời Quản Bạ ở độ cao khoảng 1.500 m, nhìn xuống thung lũng Tam Sơn với hai quả núi tròn gọi là núi đôi Cô Tiên. Mùa đông hay có mây mù, trời quang thì nhìn rất xa. Gần đó có thôn Nặm Đăm của người Dao làm homestay từ khá sớm, và hang Lùng Khúy. Làng Lùng Tám ở phía đường về có hợp tác xã dệt vải lanh.

5.2. Dốc Thẩm Mã, Phố Cáo, nhà Pao

Dốc Thẩm Mã (còn gọi dốc 9 khoanh) là đoạn đường gấp khúc nhiều vòng trước khi tới Phố Cáo, nơi dừng chụp ảnh gần như ai cũng ghé. Phố Cáo là làng người Mông với nhà trình tường, hàng rào đá xếp. Nhà Pao ở Sủng Là là bối cảnh phim “Chuyện của Pao”, vừa là nhà dân vừa là điểm tham quan. Các điểm này cách nhau khoảng 10 km, tính giờ để tới Đồng Văn trước khi trời tối.

5.3. Dinh thự họ Vương

Dinh thự họ Vương (dinh vua Mèo) nằm giữa thung lũng Sà Phìn, xây khoảng năm 1898 đến 1907, là nhà của dòng họ Vương từng cai quản vùng cao nguyên đá. Khuôn viên rộng gần 3 ha, nhiều dãy nhà quanh các sân trong, tường đá, cột và cửa gỗ chạm. Có vé tham quan nhỏ, đi hết khoảng 45 phút.

5.4. Cột cờ Lũng Cú và làng Lô Lô Chải

Cột cờ Lũng Cú đứng trên đỉnh núi Rồng, cao hơn 30 m, lá cờ rộng 54 m² tượng trưng cho 54 dân tộc. Từ bãi xe leo vài trăm bậc lên chân cột, rồi leo cầu thang xoáy trong thân cột lên đỉnh. Điểm cực Bắc thật sự nằm ở mũi Lũng Cú, cách cột cờ một quãng. Ngay dưới chân núi là làng Lô Lô Chải của người Lô Lô, có homestay trong nhà trình tường, buổi sáng rất yên. Mình thấy nên đi từ Đồng Văn khoảng 6h30 để có ánh sáng đẹp và tránh đoàn đông.

5.5. Phố cổ Đồng Văn và chợ phiên

Phố cổ Đồng Văn là dãy nhà hai tầng lợp ngói âm dương, tường trình đất, nằm dưới chân núi, tối có quán cà phê, quán ăn mở muộn. Chợ phiên Đồng Văn họp sáng Chủ nhật, bán từ rau, gia súc đến vải lanh, thổ cẩm, bánh tam giác mạch, thắng cố. Muốn kịp chợ thì đi xe đêm từ Hà Nội tối thứ Sáu, mua quà nên chọn đồ gọn như vải lanh, gia vị.

5.6. Đèo Mã Pì Lèng và sông Nho Quế

Mã Pì Lèng là đoạn đèo khoảng 20 km nối Đồng Văn với Mèo Vạc, một bên vách đá, một bên vực sâu nhìn xuống sông Nho Quế. Ở chân đèo có Bảo tàng con đường Hạnh Phúc, kể lại việc mở quốc lộ 4C bằng sức người trong những năm 1959 đến 1965. Hoàng hôn khoảng 17h ở đoạn gần cột mốc báo còn 12 km tới Mèo Vạc là lúc đẹp.

Đường xuống bến thuyền sông Nho Quế rất dốc, không tự tin thì thuê xe ôm khoảng 150.000 đồng hai chiều. Thuyền khoảng 100.000 đồng một người, đi chừng 40 phút, dừng trước hẻm Tu Sản. Đoạn sông dưới Mã Pì Lèng nay là lòng hồ thủy điện nên nước lặng, xanh đậm.

Từ Mã Pì Lèng có đường nhỏ xuống thôn Tà Làng, khoảng 8 km với hơn 50 khúc cua tay áo, dốc đứng, chỉ dành cho người lái rất vững.

6. Góc check-in đẹp ở Hà Giang

• Cột mốc Km0 ở TP Hà Giang: điểm xuất phát của cả vòng, chụp sáng sớm cho khỏi đông.
• Cổng trời Quản Bạ: nhìn xuống thung lũng Tam Sơn và núi đôi Cô Tiên khi trời quang.
• Dốc Thẩm Mã: đứng ở điểm dừng phía trên, chụp xuống con đường gấp khúc chín vòng.
• Cột cờ Lũng Cú: lên đỉnh cột nhìn ra ruộng và bản làng, hoặc chụp từ làng Lô Lô Chải nhìn lên.
• Mã Pì Lèng nhìn xuống sông Nho Quế: đẹp nhất lúc hoàng hôn, dòng sông xanh đậm uốn dưới vực.
• Thuyền giữa hẻm Tu Sản: vách đá dựng đứng hai bên, nước lặng như gương.
• Vườn tam giác mạch, hoa cải: tháng 10 đến 12, chọn vườn có biển rõ và trả phí nhỏ.

Đừng ra mép đá cheo leo trên vực để chụp ảnh, nhiều chỗ không có rào chắn, và đừng dừng xe giữa khúc cua. Ở dốc Thẩm Mã hay có trẻ em gùi hoa đứng chờ chụp ảnh lấy tiền, mình thấy không nên trả tiền hay cho kẹo, để các em đi học.

7. Hoàng Su Phì, một chuyến riêng

Hoàng Su Phì ở phía tây Hà Giang cũ, ngược hướng với cao nguyên đá, có ruộng bậc thang của người La Chí, Dao, Nùng. Mùa nước đổ tháng 5, lúa chín khoảng tháng 9 đến đầu tháng 10. Từ TP Hà Giang đi mất khoảng 3 tiếng, nên tách thành chuyến 2 đến 3 ngày riêng thay vì ghép vào vòng Đồng Văn.

8. Ăn gì ở Hà Giang

• Bánh cuốn trứng: bánh tráng mỏng, nhân trứng, chan nước xương nóng, ăn sáng ở TP Hà Giang hoặc Đồng Văn.
• Cháo ấu tẩu: cháo nếp nấu với củ ấu tẩu và chân giò, vị hơi đắng, thường bán buổi tối. Củ ấu tẩu có độc nếu chế biến sai, chỉ ăn ở quán bán lâu năm, không tự nấu.
• Thắng dền: viên bột nếp chan nước gừng, có nhân đỗ, ăn tối ở Đồng Văn.
• Bánh tam giác mạch: bột hạt tam giác mạch hấp rồi nướng hoặc rán, ngọt nhẹ, hơi sạn.
• Thắng cố: bán nhiều ở chợ phiên, mùi thảo quả, nội tạng, không phải ai cũng ăn được.
• Cơm lam Bắc Mê: món của người Tày, ăn với muối vừng hoặc cá suối.

Mua về có cam sành (vùng Bắc Quang, Quang Bình, Vị Xuyên cũ, chín cuối năm), mật ong bạc hà (khai thác khoảng tháng 9 đến tháng 12 âm lịch), chè Shan tuyết, lạp xưởng và thịt gác bếp. Mật ong bạc hà bị làm giả nhiều, nên mua ở chỗ có lán ong hoặc cơ sở có nhãn.

9. Ở đâu

10. Lịch trình gợi ý

10.1. 3 ngày 2 đêm (đi xe đêm từ Hà Nội)

• Ngày 1: tới TP Hà Giang sáng sớm, thuê xe, ăn bánh cuốn. Đi Quản Bạ, ăn trưa ở Yên Minh, chiều qua dốc Thẩm Mã, Phố Cáo, nhà Pao, dinh thự họ Vương, tối ngủ phố cổ Đồng Văn.
• Ngày 2: 6h30 đi Lũng Cú, Lô Lô Chải. Trưa về Đồng Văn, chiều qua Mã Pì Lèng, đi thuyền sông Nho Quế, ngắm hoàng hôn trên đèo, tối ngủ Mèo Vạc.
• Ngày 3: 8h rời Mèo Vạc, về TP Hà Giang qua Mậu Duệ, Yên Minh, kịp chuyến xe chiều hoặc tối về Hà Nội.

10.2. 4 ngày 3 đêm

Đi như trên nhưng tách ngày 1 làm hai, đêm đầu ngủ ở Quản Bạ (Nặm Đăm) hoặc Yên Minh, đi chậm, dừng nhiều. Ngày cuối về qua Du Già, Lùng Tám. Trùng Chủ nhật thì sắp xếp để sáng đó ở Đồng Văn đi chợ phiên.

Muốn so với một vùng núi khác ở phía tây thì xem bài du lịch Sa Pa. Đi tiếp vùng hồ ở Bắc Kạn cũ thì xem hồ Ba Bể.

11. Lưu ý khi đi

• Mang tiền mặt, ở các bản xa ít cây ATM, nhiều quán không nhận chuyển khoản khi mất sóng.
• Áo mưa, áo ấm có mũ, găng tay cho cả mùa thu. Tháng 11 đến tháng 1 trên Đồng Văn có đêm gần 0 độ.
• Hỏi trước khi chụp ảnh người dân trong bản, chợ phiên.
• Vùng biên giới có đồn biên phòng, đi theo đường chính, không tự ý vào khu vực có biển cấm.

Hà Giang hợp với ai mê đèo núi, muốn thấy cao nguyên đá, ruộng hoa và chợ phiên vùng cao tận mắt. Mình dặn nhất là chọn đúng mùa, thuê người lái nếu chưa quen đèo dài và đừng bao giờ ra mép vực để chụp ảnh. Chúc bạn có một vòng cao nguyên đá thật trọn vẹn và về nhà bình an.