XQ Sử quán là làng tranh thêu tay của XQ Đà Lạt ở số 80A Mai Anh Đào, phường Lâm Viên – Đà Lạt, đối diện Đồi Mộng Mơ, gần Thung lũng Tình Yêu, cách trung tâm khoảng 4 đến 5 km. Tên XQ ghép từ tên hai nghệ nhân Võ Văn Quân và Hoàng Lệ Xuân, những người đưa tranh thêu tay lên Đà Lạt từ cuối năm 1992. Khuôn viên khoảng 12.000 m² gồm phòng tranh, xưởng thêu, khu tôn vinh nghệ nhân, vườn nghệ thuật sắp đặt và khu ẩm thực, kiến trúc mang dấu ấn Huế. Bài này nói về câu chuyện XQ, nên xem gì, giờ mở cửa, vé và mẹo khi muốn mua tranh.
Thông tin nhanh về XQ Sử quán
| Tên gọi | XQ Sử quán, XQ Đà Lạt Historical Village, làng tranh thêu XQ |
| Địa chỉ | Số 80A Mai Anh Đào, phường Lâm Viên – Đà Lạt, Lâm Đồng (trước tháng 7/2025 thuộc phường 8). Một số bài cũ ghi số 258 Mai Anh Đào |
| Cách trung tâm | Khoảng 4 đến 5 km về phía bắc, đối diện Đồi Mộng Mơ |
| Khuôn viên | Khoảng 12.000 m², 6 khu |
| Giờ mở cửa | 8h đến 17h30 tất cả các ngày (MIA). Có trang ghi mở từ 7h |
| Vé | Các trang ghi từ 20.000 đến 100.000 đồng, có trang ghi tới 200.000 đồng tùy khu và dịch vụ, trẻ em có nơi ghi miễn phí. Chưa thấy bảng giá chính thức, hỏi ở cổng |
| Thời gian nên dành | Khoảng 1 đến 1,5 tiếng |
XQ là ai, làng tranh thêu ra đời thế nào?
Theo Wikipedia tiếng Việt, XQ là tên viết tắt của hai nghệ nhân Võ Văn Quân và Hoàng Lệ Xuân. Hai người muốn đưa tính hội họa vào tranh thêu, tạo một hướng đi mới cho tranh thêu Việt Nam:
- 1990 đến 1992: sáng tác loạt tranh thêu với chủ đề “Về một quê hương về một đời người”.
- Cuối năm 1992: lên Đà Lạt mở lớp dạy nghề, đào tạo thợ thêu.
- Đầu năm 1994: lập tổ hợp tác thêu lụa XQ Đà Lạt với 20 nghệ nhân.
- Ngày 30/1/1996: thành lập Công ty TNHH XQ Đà Lạt.
- Về sau XQ có hơn 3.000 thợ thêu, trong đó hơn 2.000 nghệ nhân, và 6 công ty trong, ngoài nước. XQ cũng mở Bảo tàng Nghệ thuật thêu XQ ở Huế (trang của XQ Việt Nam).
Bức tranh “Khúc hát nguồn cội” kích thước 330 x 280 cm, do 9 nghệ nhân thêu trong 235 ngày, được ghi vào kỷ lục Việt Nam là bức tranh thêu tay lớn nhất (Wikipedia).
Trong XQ Sử quán có gì?
Wikipedia và MIA kể 6 khu chính:
- Khu trưng bày tranh thêu: tranh phong cảnh, chân dung, hoa, thơ, phần lớn thêu bằng chỉ tơ tằm và chỉ công nghiệp. Nhiều tranh thêu cảnh Đà Lạt, rừng thông, hoa pensée, mimosa.
- Khu tham quan xưởng thêu: xem thợ thêu làm việc, thấy được từng mũi kim, cách phối màu chỉ.
- Khu tôn vinh các nghệ nhân thêu.
- Khu trưng bày lịch sử ngành thêu.
- Khu vườn hoa và nghệ thuật sắp đặt: tượng, tác phẩm sắp đặt đặt giữa vườn, tường rêu, bậc thang.
- Khu ẩm thực, cà phê: ngồi nghỉ, uống nước. MIA ghi cuối tuần thường có chương trình âm nhạc, thơ, hội họa.
Kiến trúc các dãy nhà mang dấu ấn Huế cổ, xen nhà gỗ, tường đá, mái ngói, hoa giấy. Đây là chỗ nhiều người tới để chụp ảnh ngoài chuyện xem tranh.
Một điều nên biết trước: phần nghệ thuật sắp đặt ở XQ từng gây tranh cãi. Wikipedia dẫn báo Sài Gòn Giải Phóng (khoảng năm 2006) chê một số tác phẩm sắp đặt kỳ quặc, gây cảm giác rợn. Ai đi cùng trẻ nhỏ thì để ý, khu này hợp người lớn hơn.
Mẹo khi xem và mua tranh thêu
- Xem gần, xem nghiêng: tranh thêu tay đẹp nhất khi nhìn nghiêng dưới đèn, thấy được độ bóng của chỉ tơ.
- Hỏi trước khi chụp trong phòng tranh và xưởng thêu, nhất là khi chụp thợ đang thêu.
- Mua tranh: tranh thêu tay làm lâu nên giá cao. Hỏi kích thước, chất liệu chỉ, có khung, có giấy giới thiệu tác phẩm không, cách gói khi mang đi máy bay, có gửi về nhà không.
- Bảo quản: hỏi người bán cách giữ tranh, thường là tránh nắng chiếu thẳng và nơi ẩm.
- Đi buổi sáng khi còn ít đoàn khách, phòng tranh không quá đông.
Đường đi đến XQ Sử quán
Từ hồ Xuân Hương đi vào đường Đinh Tiên Hoàng tới ngã năm Đại học Đà Lạt, rẽ vào Phù Đổng Thiên Vương, đi tiếp khoảng 3,5 km là tới đường Mai Anh Đào, nơi có cổng Thung lũng Tình Yêu và Đồi Mộng Mơ. XQ ở số 80A cùng đường, Wikipedia ghi là nằm đối diện Đồi Mộng Mơ. MIA và Mytour tính từ trung tâm khoảng 5 km, đi xe máy hoặc taxi chừng 15 phút. Vì cùng một khu, nhiều người ghép XQ với Đồi Mộng Mơ và Thung lũng Tình Yêu trong một buổi.
Kết hợp với điểm nào gần XQ?
- Đồi Mộng Mơ: ngay đối diện, xem bài Đồi Mộng Mơ.
- Thung lũng Tình Yêu: cùng hướng phía bắc, xem bài Thung lũng Tình Yêu.
- Crazy House: nếu thích các công trình nghệ thuật lạ mắt ở Đà Lạt, xem bài Crazy House Đà Lạt.
Đường Mai Anh Đào mang tên loài hoa nở mùa xuân của Đà Lạt, chuyện về loài hoa này có trong bài mai anh đào Đà Lạt. Các điểm khác và lịch trình gợi ý có trong bài du lịch Đà Lạt.
Câu hỏi thường gặp
XQ Sử quán ở đâu?
Số 80A Mai Anh Đào, phường Lâm Viên – Đà Lạt, đối diện Đồi Mộng Mơ, cách trung tâm khoảng 4 đến 5 km.
XQ nghĩa là gì?
Là chữ viết tắt tên hai nghệ nhân Võ Văn Quân và Hoàng Lệ Xuân, người sáng lập tranh thêu XQ.
XQ Sử quán mở cửa mấy giờ?
Khoảng 8h đến 17h30 tất cả các ngày trong tuần, theo MIA.
Vé vào XQ Sử quán bao nhiêu?
Các trang ghi từ 20.000 đến 100.000 đồng, có nơi ghi tới 200.000 đồng tùy khu và dịch vụ. Nên hỏi ở cổng vì chưa có bảng giá chính thức công bố.
