Bản Pác Ngòi là bản người Tày nằm sát bờ hồ Ba Bể và sông Lèng, trong Vườn quốc gia Ba Bể. Nay bản là thôn Pác Ngòi, xã Ba Bể, tỉnh Thái Nguyên (trước tháng 7/2025 thuộc xã Nam Mẫu, huyện Ba Bể, tỉnh Bắc Kạn). Đây là nơi tập trung nhiều homestay nhà sàn nhất quanh hồ, nên phần lớn khách ở lại Ba Bể qua đêm đều ngủ ở đây. Bài này nói bản ở đâu, đi thế nào, ở homestay ra sao, làm gì trong bản, ăn gì và những điều nên giữ khi ở nhà người Tày.
Thông tin nhanh
| Vị trí | Ven hồ Ba Bể, bên sông Lèng, thôn Pác Ngòi, xã Ba Bể, tỉnh Thái Nguyên |
| Cư dân | Người Tày, khoảng 90 hộ với hơn 90 ngôi nhà sàn, hơn 30 hộ làm homestay (Báo Văn hóa) |
| Cách Hà Nội | Khoảng 220 đến 250 km. Cách khu trung tâm Bắc Kạn cũ khoảng 70 km |
| Giá ở | Phòng đôi khoảng 150.000 đồng đến 1,2 triệu đồng một đêm, nhà cộng đồng khoảng 70.000 đến 100.000 đồng một người (VnExpress) |
| Nên ở | 1 đến 2 đêm, kết hợp đi thuyền hồ Ba Bể |
Bản Pác Ngòi có gì
Bản dựa lưng vào núi đá vôi, nhà sàn quay mặt ra hồ, phía trước là ruộng lúa và bãi đất bồi cuối sông Lèng. Nhiều nhà sàn còn giữ mái ngói máng âm dương, sàn gỗ cao, kiểu nhà đặc trưng của người Tày. Người dân sống bằng trồng lúa, chăn nuôi và đánh cá trên hồ, một phần chuyển sang làm du lịch cộng đồng: chính các gia đình trong bản đón khách, nấu ăn, chở thuyền và biểu diễn văn nghệ.
Cái đáng giá ở đây là được ngủ trong nhà sàn sát hồ, sáng dậy thấy sương trên mặt nước và ăn bữa cơm do chủ nhà nấu.
Đường đến bản
- Ô tô, xe máy: từ Hà Nội đi cao tốc Hà Nội – Thái Nguyên, nối hướng Chợ Mới, theo quốc lộ 3 lên Bắc Kạn cũ rồi rẽ vào hồ Ba Bể. Tới khu hồ, chạy theo đường ven hồ và hỏi lối vào Pác Ngòi. Xe máy không được đi cao tốc, phải theo quốc lộ 3 cũ.
- Xe khách: từ bến Mỹ Đình, Yên Nghĩa có xe đi Bắc Kạn khoảng 200.000 đến 250.000 đồng, xe dịch vụ đi thẳng Ba Bể từ khoảng 280.000 đồng. Xuống xe ở cổng vườn quốc gia hoặc Chợ Rã, bắt xe ôm vào bản hoặc nhờ homestay cho người ra đón.
- Đi thuyền: nhiều homestay ven hồ đón khách bằng thuyền từ bến chính, hỏi khi đặt phòng.
Đường đi chi tiết và giá vé thắng cảnh xem bài hồ Ba Bể.
Ở homestay thế nào
- Phòng: có phòng riêng giường đôi, giường bốn, và sàn chung kiểu nhà cộng đồng trải đệm, mắc màn. Tiện nghi ở mức cơ bản. Một số nhà đầu tư phòng khép kín, view hồ, giá cao hơn.
- Bữa ăn: đặt trước với chủ nhà, vì đồ ăn thường mua ở chợ buổi sáng chứ không có sẵn. Bữa ăn hay dọn ngoài hiên, nhìn ra hồ.
- Dịch vụ thêm: nhiều nhà nhận đặt thuyền, dẫn đi bộ trong bản, trong rừng, tổ chức hát then, đàn tính buổi tối.
- Đặt phòng: cuối tuần và dịp Hội xuân Ba Bể đầu năm đông khách, nên đặt trước. Hỏi rõ giá đã gồm ăn uống chưa, có xe đón không.
Ai cần tiện nghi đầy đủ như khách sạn thì ở khu cổng vườn quốc gia, cách hồ khoảng 1 đến 2 km, rồi vào bản chơi ban ngày.
Làm gì ở Pác Ngòi
| Đi thuyền hồ Ba Bể | Thuê thuyền đi đảo Bà Góa, Ao Tiên, động Puông, thác Đầu Đẳng, khoảng 3 đến 4 tiếng |
| Sinh hoạt cùng chủ nhà | Theo chủ nhà thả lưới, hái rau rừng, giã bánh dày, vào bếp nấu cùng |
| Hát then, đàn tính | Buổi tối nhiều homestay có tiết mục văn nghệ của thanh niên trong bản, đặt trước |
| Dạo bản, ruộng | Đi bộ quanh bản và ra cánh đồng ven hồ lúc sáng sớm hoặc chiều muộn |
| Động Hua Mạ | Cách bản khoảng 6 km, đi xe máy rồi leo bậc khoảng 300 m lên cửa động |
| Đồn Đèn | Dậy sớm lên núi săn mây, ngắm bình minh |
Lưu ý: từ ngày 7/7/2026, UBND xã Ba Bể cấm chèo kayak, SUP, thuyền hơi, tắm, bơi, lặn trên hồ Ba Bể và sông Năng khi chưa đủ điều kiện an toàn (Thông báo 120/TB-UBND). Thuyền chở khách hợp pháp có áo phao vẫn chạy. Các bài cũ gợi ý tắm hồ hay tự chèo kayak từ bản hiện không áp dụng được.
Ăn gì
- Cá hồ nướng: cá nhỏ kẹp tre nướng than, hoặc om, hấp gừng.
- Thịt trâu, thịt lợn gác bếp, lạp xưởng: lợn bản, trâu treo trên gác bếp hun khói. Lạp xưởng vùng này ướp gừng đá.
- Gà đồi, lợn bản: nuôi thả, luộc lá chanh hoặc xào rau rừng.
- Cơm lam, xôi nếp nương, xôi ngũ sắc: ăn kèm mâm cơm nhà sàn.
- Măng rừng, rau dớn, rau sắng: rau theo mùa.
- Rượu ngô men lá: chủ nhà hay mời, uống vừa phải.
Đi mùa nào
- Tháng 2 đến tháng 4: trời mát, đẹp nhất để đi thuyền, đi bộ.
- Tháng 5 đến tháng 7: đi tránh nóng, ruộng xanh, nhưng hay có mưa rào.
- Tháng 9, tháng 10: có thể gặp lúa chín ở cánh đồng ven hồ. Sau mưa lớn nước sông dâng nhanh, hỏi chủ nhà trước khi đi thuyền xa.
- Tháng 11 đến tháng 2: lạnh, sáng sớm sương dày trên hồ. Nhà sàn gỗ khá lạnh về đêm, mang áo ấm.
- Lễ hội: Hội xuân Ba Bể, lễ hội Lồng Tồng quanh mùng 10 tháng Giêng âm lịch.
Ở nhà người Tày cần giữ gì
- Hỏi chủ nhà chỗ nào được ngồi, nằm. Không để đồ, phơi quần áo gần bàn thờ trong nhà.
- Nói nhỏ, tắt nhạc to sau khoảng 22 giờ, nhà sàn bằng gỗ nên tiếng vang khắp nhà.
- Xin phép trước khi chụp ảnh người dân, nhất là người già, trẻ nhỏ.
- Không xả rác ra hồ, mang rác về nơi thu gom.
- Trong bản ít tạp hóa, ít ATM. Mang tiền mặt, đồ ăn vặt, thuốc chống muỗi.
Kết hợp với điểm nào
Từ Pác Ngòi, thuyền đi được tới động Puông và thác Đầu Đẳng trên sông Năng. Muốn đi bộ trong rừng, xem các tuyến trong bài Vườn quốc gia Ba Bể. Có thêm ngày thì ghé các điểm khác của vùng Bắc Kạn cũ trong bài du lịch Bắc Kạn.
