Hồ Xuân Hương Đà Lạt là hồ nước nhân tạo hình lưỡi liềm nằm ngay giữa trung tâm thành phố, rộng khoảng 25 ha, chu vi chừng 5 km. Không mất vé, đi bộ một vòng mất khoảng một tiếng rưỡi, quanh hồ có quảng trường Lâm Viên, vườn hoa thành phố, công viên Yersin, đồi Cù, nhà hàng Thủy Tạ và chợ Đà Lạt. Đây cũng là lõi không gian hoa của Festival Hoa mỗi kỳ. Bài này nói về lịch sử hồ, đi bộ vòng hồ theo hướng nào, làm gì quanh hồ theo từng giờ trong ngày và vài điều nên biết.
Thông tin nhanh về hồ Xuân Hương
| Vị trí | Trung tâm Đà Lạt, phần lớn thuộc phường Xuân Hương – Đà Lạt |
| Kích thước | Khoảng 25 ha, chu vi chừng 5 km, dài hơn 2 km (theo Wikipedia). Một số trang ghi 26 đến 32 ha, 7 km |
| Vé | Không mất vé. Các dịch vụ như đạp vịt, xe đạp đôi, xe ngựa tính tiền riêng |
| Đi bộ một vòng | Khoảng 1 đến 1,5 tiếng, đường bằng, có vỉa hè |
| Giờ đẹp | Sáng sớm 5h30 đến 7h (sương trên mặt hồ), chiều tối lúc hoàng hôn |
| Quanh hồ | Quảng trường Lâm Viên, vườn hoa thành phố, công viên Yersin, đồi Cù, Thủy Tạ, chợ Đà Lạt và chợ đêm |
Lịch sử hồ Xuân Hương
Trước khi có hồ, đây là một thung lũng có suối Cam Ly chảy qua. Theo Wikipedia tiếng Việt:
- Năm 1919: theo sáng kiến của công sứ Cunhac, kỹ sư Labbé cho ngăn dòng suối để tạo hồ.
- Năm 1923: làm thêm một đập phía dưới, thành hai hồ.
- Tháng 3/1932: một trận bão lớn làm vỡ cả hai đập.
- Năm 1934 đến 1935: kỹ sư Trần Đăng Khoa thiết kế và xây một đập đá lớn, nối lại thành một hồ. Người địa phương gọi cây cầu kiêm đập này là cầu Ông Đạo, theo tên quản đạo Phạm Khắc Hòe.
Thời Pháp hồ có tên Grand Lac (hồ Lớn). Năm 1953, ông Nguyễn Vỹ, chủ tịch hội đồng thị xã, đề nghị đổi tên thành hồ Xuân Hương. Có hai cách giải thích tên gọi: một là theo mùi hương cỏ cây quanh hồ mùa xuân, hai là để tưởng nhớ nữ sĩ Hồ Xuân Hương.
Đi bộ một vòng hồ
Cách hay nhất để biết hồ Xuân Hương là đi bộ hết một vòng. Vòng hồ khoảng 5 km, phần lớn là vỉa hè rộng, có ghế đá và bãi cỏ. Những điểm sẽ đi qua:
- Cầu Ông Đạo và khu chợ: đầu hồ phía chợ Đà Lạt, nhìn xuống đập tràn. Tối là khu đông nhất vì sát chợ đêm. Nên bắt đầu và kết thúc vòng hồ ở đây.
- Thủy Tạ: nhà hàng, quán cà phê dựng trên mặt hồ, cạnh bến đạp vịt. Ngồi uống một ly nhìn ra hồ là thú quen của khách.
- Đồi Cù: đồi cỏ thoai thoải bên bờ hồ, nay là sân golf Dalat Palace, nhìn từ đường ven hồ rất thoáng.
- Công viên Yersin: bãi cỏ, lối đi ven hồ, thường được dựng tiểu cảnh lớn mùa festival.
- Vườn hoa thành phố: ở đầu hồ phía đông bắc, có thu vé riêng, xem bài vườn hoa thành phố Đà Lạt.
- Quảng trường Lâm Viên: trên đường Trần Quốc Toản, có hai khối kính hình nụ hoa atisô và bông hoa dã quỳ. Từ đây theo Trần Quốc Toản về lại cầu Ông Đạo.
Đi thong thả, dừng chụp ảnh thì mất khoảng 1 đến 1,5 tiếng. Ai ngại đi bộ có thể thuê xe đạp đôi hoặc đi xe ngựa quanh hồ, các trang du lịch đều nhắc hai dịch vụ này. Giá tính theo giờ hoặc theo vòng, hỏi giá trước khi đi.
Làm gì ở hồ Xuân Hương theo từng giờ?
Sáng sớm
Khoảng 5h30 đến 7h, sương mỏng phủ mặt hồ, người Đà Lạt ra tập thể dục, đi bộ. Đây là lúc hồ đẹp và yên nhất. Ăn sáng xong có thể ghé các quán quanh khu chợ, xem gợi ý ở bài ăn sáng Đà Lạt.
Ban ngày
Thuê thuyền đạp vịt ở bến gần Thủy Tạ (Vinpearl ghi khu bến ở chỗ giao đường Đinh Tiên Hoàng và Trần Quốc Toản), picnic nhẹ ở bãi cỏ công viên Yersin, ghé vườn hoa thành phố. Trưa nắng thì nên vào quán cà phê ven hồ.
Chiều tối và đêm
Lúc hoàng hôn, nhiều người ngồi ở bãi cỏ hoặc quán ven hồ chờ mặt hồ đổi màu. Tối xuống, đèn quanh hồ bật, khu cầu Ông Đạo và chợ đêm đông người ăn uống. Theo Vinpearl, quanh hồ có các nhóm hát du ca đường phố buổi tối, ai thích có thể ngồi nghe. Những dịp lễ lớn, festival, quanh hồ còn có bắn pháo hoa.
Hồ Xuân Hương mùa Festival Hoa
Mỗi kỳ Festival Hoa, hồ Xuân Hương là nơi dựng nhiều không gian hoa nhất: tiểu cảnh dọc bờ hồ, công viên Yersin, cầu Ông Đạo. Kỳ thứ XI năm 2026 (dự kiến 19 đến 31/12) có thêm carnival quanh hồ và lễ hội nhạc Jazz. Lịch chi tiết ở bài Festival Hoa Đà Lạt. Dịp Giáng sinh, khu hồ cũng rất đông, xem bài Giáng sinh Đà Lạt.
Chuyện nước hồ và việc cải tạo
Hồ Xuân Hương nhận nước từ các suối và hồ lắng phía thượng nguồn. Theo trang tin dalat.app (tháng 4/2026), Hồ Lắng 2 ở gần giao lộ Trần Quốc Toản, Nguyên Tử Lực, Trạng Trình bị bồi lắng nặng, có chỗ nước có mùi chảy thẳng vào hồ, tạo bọt trắng. Thành phố duyệt khoản đầu tư 48 tỷ đồng để nạo vét 1 ha Hồ Lắng 2, làm kè, đường ven hồ 400 m và sửa hệ thống thoát nước khu dân cư xung quanh, thực hiện từ năm 2026 đến 2028. Trong thời gian thi công, đoạn bờ gần khu này có thể bị rào chắn.
Lưu ý khi đến hồ Xuân Hương
- Đi bộ trên vỉa hè. Đường Trần Quốc Toản quanh hồ nhiều xe, nhất là giờ tan tầm và cuối tuần.
- Không xả rác, không cho cá ăn đồ thừa xuống hồ.
- Hỏi giá trước khi thuê đạp vịt, xe ngựa, xe đạp đôi, chụp ảnh dịch vụ.
- Mặc ấm buổi tối, gió từ mặt hồ thổi lên khá lạnh, nhất là tháng 11 đến tháng 2.
- Mùa cao điểm khó đỗ ô tô quanh hồ, nên ở gần trung tâm để đi bộ.
Từ hồ đi tiếp các điểm gần: ga Đà Lạt cách khoảng 1 đến 2 km, Dinh Bảo Đại, nhà thờ Con Gà trên đường Trần Phú. Tổng quan các hướng đi trong thành phố có ở bài du lịch Đà Lạt.
